Nghiên cứu mô hình quỹ nhà ở và tín dụng nhà ở Nhật Bản

Ngày 25/5, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã có buổi làm việc với Cơ quan Hỗ trợ tài chính nhà ở Nhật Bản (JHF). Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã giới thiệu tổng quan về thị trường nhà ở và bất động sản (BĐS) Việt Nam trong bối cảnh quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và tăng trưởng kinh tế diễn ra mạnh mẽ trong những năm qua.

Theo Thứ trưởng, thị trường BĐS Việt Nam hiện đang trong quá trình tái cơ cấu theo hướng phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững hơn. Các phân khúc có nhu cầu thực như NƠXH, nhà ở cho người thu nhập trung bình, BĐS công nghiệp và BĐS phục vụ hạ tầng logistics được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển.

Mô hình quy hoạch và phát triển quỹ tín dụng tài trợ nhà ở tại Nhật Bản.

Thông tin về thị trường BĐS quý I/2026 cho thấy, cả nước hiện có 1.362 dự án nhà ở thương mại và dự án hạ tầng đang triển khai với quy mô khoảng 654.405 căn, lô nền. Trong lĩnh vực NƠXH dành cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp, đến nay đã có 231 dự án hoàn thành với quy mô khoảng 180.850 căn hộ. Riêng 5 tháng đầu năm 2025 đã hoàn thành thêm 38 dự án với hơn 11.200 căn hộ.

Để tăng cường nguồn lực dài hạn cho phát triển NƠXH, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NƠXH, trong đó có nội dung thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, Quỹ Nhà ở quốc gia được định hướng hoạt động theo mô hình tập trung đầu tư và tạo lập quỹ nhà ở cho thuê, qua đó giúp tiết kiệm nguồn lực đất đai và tạo điều kiện để nhiều người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở ổn định, lâu dài.

Mô hình tổ chức và cơ chế hoạt động của Quỹ tín dụng nhà ở Nhật Bản

Hiện nay, phần lớn quỹ nhà ở cho thuê trong các dự án sau một thời gian đều được chuyển sang bán, do đó chưa bảo đảm tính ổn định cho người thuê nhà. Vì vậy, việc nghiên cứu mô hình quỹ nhà ở và tín dụng nhà ở của Nhật Bản được xem là kinh nghiệm quan trọng để Việt Nam tham khảo trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Tại buổi làm việc, đại diện Đại sứ quán Nhật Bản và JHF đã giới thiệu tổng quan về mô hình hoạt động của cơ quan này. JHF được thành lập năm 2007 trên cơ sở kế thừa Cơ quan tài chính nhà ở Nhật Bản trước đây, với 100% vốn đầu tư từ Chính phủ Nhật Bản và do Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản cùng Bộ Tài chính đồng quản lý.

Các hoạt động chính của JHF bao gồm: hỗ trợ chứng khoán hóa tín dụng nhà ở, bảo hiểm cho vay mua nhà, cung cấp và trung chuyển vốn vay mua nhà cũng như triển khai các chương trình hỗ trợ người dân sửa chữa, tái thiết hoặc mua mới nhà ở.

Đại diện JHF cho biết, cơ quan này đang triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu liên quan đến tín dụng và chính sách nhà ở tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ thúc đẩy đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản vào lĩnh vực BĐS và nhà ở.

JHF cũng chia sẻ kinh nghiệm vận hành các quỹ tín dụng nhà ở và các chương trình hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng chi trả.

Buổi làm việc chính thức trao đổi công nghệ phát triển nhà ở xã hội bền vững.

Bài học kinh nghiệm quý giá cho sự phát triển quỹ nhà ở tại Việt Nam

Theo phía Nhật Bản, trong bối cảnh Việt Nam đang chuẩn bị xây dựng Quỹ Nhà ở quốc gia, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế sẽ góp phần quan trọng giúp xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Ngoài ra, JHF đã giới thiệu các chương trình đào tạo dành cho cơ quan Trung ương và địa phương liên quan đến phát triển nhà ở, tín dụng nhà ở và nhà ở xanh. Phía Nhật Bản bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác đào tạo với Việt Nam trong thời gian tới.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao đề xuất tổ chức Chương trình đào tạo về “Nhà ở phù hợp với khả năng chi trả và các khoản vay mua nhà phù hợp” tại Nhật Bản dành cho cán bộ Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các địa phương của Việt Nam.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam đang sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, việc nghiên cứu kinh nghiệm của Nhật Bản về phát triển nhà ở thu nhập thấp, tín dụng nhà ở xã hội và vận hành quỹ nhà ở sẽ có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình hoàn thiện chính sách.

Thứ trưởng đề nghị JHF xem xét mở rộng thành phần tham gia chương trình đào tạo, bao gồm đại diện các cơ quan của Quốc hội và các Bộ, ngành liên quan nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp trong quá trình xây dựng chính sách; hỗ trợ tổ chức đoàn công tác liên ngành sang Nhật Bản trong năm 2026 để nghiên cứu sâu hơn về kinh nghiệm xây dựng Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và mô hình Quỹ Nhà ở quốc gia.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên thống nhất tiếp tục tăng cường trao đổi, hợp tác trong lĩnh vực phát triển nhà ở và tín dụng nhà ở, đồng thời thúc đẩy các hoạt động đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm nhằm hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện thể chế và chính sách phát triển nhà ở theo hướng bền vững, phù hợp với nhu cầu thực tiễn trong giai đoạn tới.

Nguồn bài viết gốc: Tạp chí Xây dựng